2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстан жаңа Салық кодексімен өмір сүре бастады.
Қайырлы күн! Сіздермен бірге kanz-tengri.kz порталы.
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстан жаңа Салық кодексімен өмір сүре бастады. Өзгерістер өте көп және олар ірі кәсіпкерлерден бастап қарапайым қызметкерлер мен зейнеткерлерге дейін — әрбір қазақстандыққа қатысты. Біз құжатты зерттеп, ең маңызды жаңалықтарды қарапайым тілмен түсіндіріп береміз.
1. Бағалар мен бизнес: ҚҚС өсті
- Ставка 16%: Қосылған құн салығы (ҚҚС/НДС) 12%-дан 16%-ға көтерілді. Бұл тауарлар мен қызметтердің қымбаттауына тікелей әсер етеді, өйткені салық өнімнің түпкілікті бағасына қосылады.
- ҚҚС шегі төмендеді: Енді айналымы 10 000 АЕК-тен асатын кәсіпкерлер ҚҚС төлеуші ретінде тіркелуге міндетті (бұрын 20 000 АЕК болатын). Бұл салық төлеушілер саны екі есе артады деген сөз.
- Шығу қиындады: ҚҚС төлеушілер тізімінен шығу енді өте қиын — бұл тек бизнесті жапқанда немесе арнайы салық режиміне өткенде ғана мүмкін болады.
- Дәрі-дәрмек: Медицина саласы ҚҚС-тан толық босатылмайды. 2026 жылы дәрі-дәрмек пен ақылы қызметтерге 5% ставка енгізіледі, ал 2027 жылдан бастап ол 10%-ға дейін өседі. Тегін медицина (ӘМСҚ/ТМККК) әзірге салықсыз қалады.
- Пәтерлер: Тұрғын үйді сату және жалға беру енді ҚҚС-пен салықтылады.
- Ерекшелік: Егер үйдің құрылысы 2026 жылдың 1 қаңтарына дейін басталса немесе пайдалануға берілсе, салық алынбайды. Маңызды: бұл жеңілдік тек құрылыс салушыға (застройщик) қатысты. Егер пәтерді инвестордан (қайталама нарық) сатып алсаңыз — салық төленеді.
- Прогрессивті ЖТС: Егер жылдық табысыңыз 8 500 АЕК-ке дейін (шамамен 36,7 млн теңге) болса, ставка бұрынғыша 10% болып қалады. Ал осы сомадан асқан бөлігіне ғана 15% салық салынады.
- Төмен жалақыға көмек: Салық салынбайтын минимум 14 АЕК-тен 30 АЕК-ке дейін өсті. Егер жалақыңыз 140 000 теңгеге дейін болса, сіз жеке табыс салығынан (ЖТС/ИПН) толық босатыласыз.
- Сән-салтанат салығы: Бағасы 75 млн теңгеден асатын көліктер мен 100 млн теңгеден қымбат яхталар/ұшақтарға 10% акциз енгізіледі. Құны 450 млн теңгеден асатын жылжымайтын мүлік иелері 2% мүлік салығын төлейді.
Келесі шарттар бір мезгілде орындалса, салық органы сіздің картаңыз туралы деректерді автоматты түрде алады:
- Бір айда 100-ден астам әртүрлі адамнан аударым алсаңыз.
- Бұл жағдай қатарынан 3 ай бойы қайталанса.
- Осы кезеңдегі жалпы сома шамамен 1 млн теңгені құраса.
Көптеген азаматтар үшін — зейнеткерлер, студенттер және жалдамалы жұмысшылар үшін бұл есепті тапсыру тоқтатылды. Міндетті түрде тапсыратындар: кәсіпкерлер, мемлекеттік қызметшілер, шетелде мүлкі барлар және 20 000 АЕК-тен қымбат сатып алу жасағандар.
6. Бизнеске арналған режимдер
Олардың саны үшке дейін қысқартылды:
- Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар: Жылдық табысы 15 млн теңгеге дейін — салық 4%, қосымша арқылы жұмыс істейді, ЖК ретінде тіркелудің қажеті жоқ.
- Оңайлатылған режим: Ставка 4%, табыс шегі 600 мың АЕК.
- Фермерлер: Ең төменгі ставка — 0,5%, табысқа шектеу жоқ.
- Шағын қарыз (20 АЕК-ке дейін / ~86,5 мың теңге): Тек өсімпұл (пеня) және хабарлама келеді. Шот бұғатталмайды.
- Ірі қарыз: 45 АЕК-тен асса, мүлікке арест қойылуы мүмкін.
- Шетелге шығуға тыйым: Егер қарыз 27 000 АЕК-тен (~116,8 млн теңге) асып, 3 айдан артық төленбесе — сот шекараны жауып тастауы мүмкін.
Сарапшылар пікірі: Кодексті «қатаң эксперимент» деп атап жатқандар аз емес. Бизнес салық жүктемесінен қорықса, үкімет бұл халықаралық тәжірибе мен нақты есептеулердің нәтижесі деп сендіруде.
kanz-tengri.kz порталымен бірге болыңыздар, біз маңызды өзгерістерді түсіндіруді жалғастырамыз!
